Co to jest kontrola obrotu?

Regulacje w zakresie kontroli obrotu to ograniczenia nałożone przez poszczególne państwa na fizyczny i niematerialny obrót określonymi towarami, technologią i oprogramowaniem, a także na świadczenie niektórych usług dotyczących towarów podlegających kontroli. Ograniczenia te wiążą się przede wszystkim z koniecznością uzyskania stosownych zezwoleń na dokonanie czynności podlegającej kontroli (m.in. na wywóz towarów poza Unię Europejską).

Co podlega kontroli?

Przede wszystkim kontrola dotyczy uzbrojenia i tzw. produktów podwójnego zastosowania, czyli takich, które mają zastosowanie cywilne ale mogą być również stosowane do celów wojskowych. Towary te wskazane są na tzw. listach kontrolnych obowiązujących w poszczególnych krajach.

Często na listach kontrolnych znajdują się towary, które co do zasady nie kojarzą się z wykorzystaniem do celów wojskowych jak np. niektóre.:

  • obrabiarki,
  • pompy próżniowe,
  • zawory,
  • sprzęt pomiarowy,
  • łożyska,
  • systemy nawigacji,
  • urządzenia telekomunikacyjne,
  • urządzenia poszukiwawcze (w szczególności wyposażone w radary i sonary),
  • niektóre substancje chemiczne używane do produkcji m.in. tworzyw sztucznych, barwników,
  • proszki metali i stopy metali.

Ze względu na ich określone właściwości, ww. towary mogą znaleźć zastosowanie w celach militarnych.

Nie tylko obrót towarami wskazanymi na listach kontrolnych podlega monitoringowi. Również towary niewymienione na listach mogą być kontrolowane ze względu na:

  • Końcowe zastosowanie – końcowe zastosowanie towaru/technologii może powodować powstanie wymogu uzyskania zezwolenia na obrót tym towarem w sytuacji, gdy towar/technologia mogą być wykorzystane w celach wojskowych, do produkcji lub rozwoju broni chemicznej, biologicznej, jądrowej;
  • Miejsce przeznaczenia – wywóz towarów/technologii do niektórych krajów może podlegać ograniczeniom ze względu na sankcje i embarga nałożone na te kraje np. ze względu na sankcje nałożone na Rosję, w niektórych przypadkach wywóz do tego kraju towarów i technologii podwójnego zastosowania może być zakazany;
  • Użytkownika końcowego – transfer towarów/technologii do określonych podmiotów (przede wszystkich objętych sankcjami) może być zakazany;

Kontroli podlegają nie tylko towary, ale również technologia służąca do rozwoju towarów, a w niektórych przypadkach również świadczenie usług związanych z kontrolowanymi towarami i technologią.

W obrocie towarowym kontrolowany jest przede wszystkim eksport (czyli wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej) ale również wewnątrzwspólnotowa dostawa (przemieszczenie do innego kraju Unii Europejskiej) i tranzyt, a w niektórych przypadkach również wewnątrzwspólnotowe nabycie oraz import towarów. Jeśli chodzi o usługi to kontroli podlega pomoc techniczna czyli wsparcie techniczne związane z wytwarzaniem, testowaniem, naprawą lub innymi usługami technicznymi dotyczącymi towarów, oprogramowania i technologii oraz usługa pośrednictwa czyli negocjowanie i organizacja sprzedaży kontrolowanych towarów.

Przedsiębiorcy powinni na bieżąco weryfikować czy transakcje przez nich realizowane mogą podlegać kontroli. Podmioty, które dokonują kontrolowanych czynności są zobowiązane przestrzegać przepisów w zakresie kontroli obrotu a ich naruszenie wiąże się z ryzykiem nałożenia kar finansowych oraz sankcji karnych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *